III. Onderhoud kapitaalgoederen

Inleiding

In de openbare ruimte bevinden zich veel zaken die eigendom van de gemeente zijn. Deze eigendommen kunnen als volgt worden ingedeeld:

- infrastructuur: wegen, water en riolering
- voorzieningen: groen (o.a. bomen), verlichting, sportvelden, speelvoorzieningen
- gebouwen: scholen, sport- en welzijnsaccommodaties, huisvesting gemeente en brandweer

Al deze eigendommen, die ook wel kapitaalgoederen worden genoemd, moeten door de gemeente worden onderhouden. De door de gemeenteraad vastgestelde kwaliteitsniveaus worden in deze paragraaf toegelicht.

 

Welke afspraken zijn over het onderhoud van de kapitaalgoederen gemaakt?

De gemeenteraad heeft beleids- en beheerplannen vastgesteld die uitgangspunten bevatten voor het onderhoud. Het kwaliteitsplan Beheer Openbare Ruimte (BOR) is een goed instrument gebleken om daadwerkelijk de afgesproken kwaliteit in de praktijk te realiseren. De raad heeft bij de behandeling van de Kadernota 2019 amendement A-2 aangenomen, waarbij zij aangeeft dat zij het kwaliteitsniveau van de openbare ruimte op een hoger niveau wil brengen. Dit is een speerpunt in het Uitvoeringsprogramma 2018-2022 geworden. In 2021 wordt het nieuwe integraal kwaliteitsplan openbare ruimte (beleid naar aanleiding van het amendement A-2) vastgesteld. Hierin worden de nieuwe (bijgestelde) kwaliteitseisen t.b.v. inrichting en beheer openbare ruimte voorgelegd.
Na vaststelling van het kwaliteitsplan kunnen de nieuwe integrale beheerplannen worden opgesteld. In de plannen die op termijn ter vaststelling aan het college worden aangeboden, worden naar aanleiding van het kwaliteitsniveau de beheermaatregelen concreter geformuleerd.

Beleidsdocument Datum vaststelling Geplande actualisatie
Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 14-12-2010 2021
Beheerplan wegen 2014 - 2018
17-03-2015
2021
Gemeentelijk Rioleringsplan 04-12-2017 2021
Handboek locatie eisen 04-02-2014 2021
Beleidsplan Licht in Overbetuwe 06-02-2018 2021
Beleidsplan Speelvoorzieningen 23-05-2012 2021
Nota Voorziening groot onderhoud gemeentelijke accommodaties 11-04-2013 2022
Gemeentelijke accommodaties niet zijnde gebouwen (sportvelden, veldmeubilair, sportinventaris) 28-10-2008 2021
Visie op vastgoed
20-02-2018
2021

 

Kwaliteitsniveaus

In het Integraal Kwaliteitsplan Openbare Ruimte is gewerkt met kwaliteitsniveaus. Waarom die kwaliteitsniveaus? Bij het beeldgericht werken krijgt het sturen op beeldkwaliteit met behulp van beelden/foto’s de voorkeur boven het sturen op budgetten en frequenties. Met behulp van herkenbare foto’s en eisen zijn belanghebbenden binnen en buiten de organisatie beter te informeren over de doelstellingen en de resultaten van de verschillende beheermaatregelen.

In plannen vastgelegde kwaliteitsniveaus van het onderhoud

Naam beleids-/beheersplan

Datum raadsbesluit

Kwaliteitscriteria (laag, basis of hoog)

Beleidsplan Openbare Ruimte

 

 

14-12-2010

Wegen:  basisniveau

Groen
Binnen bebouwde kom:  basis/hoog niveau
Buiten bebouwde kom:  basisniveau
Bedrijventerreinen: basisniveau

Straatreiniging
Centra en bebouwde kom:  basisniveau
Buiten bebouwde kom:  basisniveau
Bedrijventerreinen:  basisniveau
Openbare verlichting: basisniveau

Straatmeubilair
Binnen bebouwde kom:  basisniveau
Buiten bebouwde kom:  basisniveau
Bedrijventerreinen:  basisniveau

Er komt een actuele leidraad "Inrichting en Beheer Openbare Ruimte" waarin de eisen zijn opgenomen waaraan een nieuwe of te renoveren openbare ruimte aan moet voldoen. Deze leidraad zal medio april 2021 worden aangeleverd.

Beheerplan Wegen 2014 - 2018

17-03-2015

Wegen                            basisniveau

Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP)

04-12-2017

De gemeente moet voldoen aan de gemeentelijke watertaken zoals beschreven in de Wet milieubeheer en de Wet op de waterhuishouding. Deze taken vormen de basis van het GRP 2018-2022. Uitgangspunten bij het  opstellen van het GRP waren:

1.  Risico gestuurd rioolbeheer.
Dit houdt in dat rioolvervanging niet langer bepaald wordt aan de hand van de technische afschrijving, maar aan de hand van inspectiegegevens en de situering van het riool. Met het risico gestuurd rioolbeheer wordt de verwachte vervangingsopgave over een langere periode uitgespreid. Tijdens de planperiode kan, op basis van nieuwe inspectieresultaten blijken dat de uitgangspunten voor de kostenramingen van dit GRP niet meer volledig juist zijn. Het is de verwachting dat dit slechts beperkte wijzigingen zullen zijn.
2.  De financiële consequenties van de investeringen en werkzaamheden worden voor een periode van 20 jaar berekend.
3.  In de meerjarenramingen van het GRP wordt rekening gehouden met een jaarlijkse loon- en prijsstijging van 1,5%. Ter compensatie hiervan wordt het riooltarief jaarlijks met 0,5% verhoogd.
4.  Een kostendekking van 100%, waarbij rekening wordt gehouden met de in te calculeren rente over de voorziening riolering.
5.  De minimumomvang van de voorziening riolering bedraagt € 1.000.000.
6.  Het (resterende) saldo van de voorziening wordt in 10 jaar ingezet ter verlaging van de rioolheffing.
7.  De uit de jaarrekening blijkende exploitatievoordelen worden gebuikt ter verlaging van de rioolheffing.

Het na te streven kwaliteitsniveau kan worden bepaald op “basis”.

Beleidsplan Licht in Overbetuwe

06-02-2018

Zowel voor de beheerskaders (masten, armaturen, etc.) als voor de beleidskaders (sociale veiligheid, verkeersveiligheid, etc.) is in het plan vastgelegd dat het na te streven kwaliteitsniveau “basis” is. Uitgangspunt is: Openbare verlichting voor de verkeersveiligheid en op hoofdfietsroutes (plus). Dit betekent alleen openbare verlichting buiten de bebouwde kom als dat voor de verkeersveiligheid nodig is (bijvoorbeeld bij kruispunten en verkeersgevaarlijke situaties als bochten, obstakels ed.) en er geen betere alternatieven zijn zoals markering, reflectie e.d. Op alle hoofdfietsroutes (en plus routes) is oriëntatieverlichting behalve op de Drielse Rijndijk, de Randwijks Rijndijk en de Waaldijk vanwege de flora en faunawetgeving, dit is namelijk Natura2000 gebied. De beheer- en beleidskaders worden op dit moment uitgerold. De verwachting is dat voorjaar 2021 alle kaders zijn uitgevoerd in het buitengebied.

Beleidsplan Speelvoorzieningen

23-05-2012

Onderhoud en beheer van speelvoorzieningen gaat uit van wettelijke (veiligheids)voorschriften. Met behulp van inspecties wordt dit geborgd. Er is een grens aan de financiële ruimte voor het onderhoud en beheer. Met behulp van een meerjaren renovatieplan wordt wijk- en kerngericht gewerkt aan renovaties van speelruimte.

Nota voorziening groot onderhoud gemeentelijke accommodaties

19-11-2019

Het gaat hier om de gemeentelijke gebouwen voor welzijn en sport, de schoolgebouwen en de overige gebouwen (huisvesting bestuur en ambtenaren, brandweer, enz.). De basis onder de onderhoudsbegrotingen is gelegen in door derden opgestelde meerjarenonderhouds-planningen. In 2019 zijn er nieuwe meerjarige onderhoudsplannen (MJOP’s) gemaakt. Voor de gebouwen met de gebruiksfuncties sport, welzijn en kantoor zijn de plannen inmiddels omgevormd tot DMJOP’s, waarbij duurzaamheid een belangrijk uitgangspunt is.
Op 19-11-2019 zijn de duurzame meerjaren onderhoudsplannen vastgesteld in de gemeenteraad. Deze vormen een basis voor de kapitalisatie van de voorziening groot onderhoud gemeentelijke accommodaties. Indien op basis van de DMJOP’s vervanging noodzakelijk is, bekijken we eerst kritisch of vervanging daadwerkelijk nodig is. Wij gaan op een afgewogen manier met de financiële middelen om.

Gemeentelijke accommodaties niet zijnde gebouwen (voetbalvelden, veldmeubilair en sportinventaris)

28-10-2008

Bij de voetbalvelden bekijken we jaarlijks kritisch welk onderhoud daadwerkelijk nodig is. We hebben hiervoor geen meerjarenonderhouds-plannen gemaakt. Voor de kunstgrasvelden is op basis van een inventarisatie de staat in kaart gebracht en de mogelijke vervanging. Gekeken moet worden naar de onderhoudsvergoedingen die de verenigingen ontvangen in combinatie met kostprijsdekkende tarieven. Er wordt een Sportnota gemaakt, waarbij ook een uitspraak over kostprijsdekkende tarieven wordt gedaan. De sportinventaris wordt jaarlijks gekeurd. Aan de hand van de jaarlijkse keuring bekijken we of vervanging nodig is of dat onderhoud voldoende is. Ook controleren we jaarlijks het veldmeubilair en bekijken we welk veldmeubilair aan vervanging toe is. Op basis hiervan kan het na te streven onderhoudsniveau worden aangemerkt als “basis”.

Visie op Vastgoed

20-02-2018

Medio 2020 is de raad geïnformeerd over de stand van zaken van de uitwerking van de pijlers van de Visie op Vastgoed. Afgesproken is dat in 2021 een verdere actualisatie plaatsvindt.

 

Financiële consequenties

Voor klein onderhoud, investeringen en stortingen in voorzieningen voor groot onderhoud van al onze kapitaalgoederen is € 9,8 miljoen in de begroting 2020 opgenomen. Dat is ongeveer 9% van de totale begroting. In de volgende tabel staan de budgetten vermeld die voor 2021 voor het onderhoud beschikbaar zijn om het door de raad opgedragen kwaliteitsniveau waar te maken. Tevens wordt aangegeven of er naast deze budgetten onderhoudsvoorzieningen of bestemmingsreserves (BR) zijn gevormd, waaruit het groot onderhoud op de langere termijn kan worden bekostigd. In het geval dat “neen” wordt vermeld, wordt daarmee bedoeld dat er geen onderhoudsvoorziening of bestemmingsreserve beschikbaar is. In dat geval zijn de onderhoudskosten geheel opgenomen in de exploitatiebegroting.

Omschrijving

(bedragen x € 1.000)

Plan

Jaar vaststelling

Begroot 2021

Voorz. /BR beschikbaar

Voldoende
omvang?

Wegbeheer

Beheerplan Wegen

2015

5.470

 Neen

IKP/OR

Openbaar groen

Beheerplan Openbare Ruimte

2010

1.896

 Neen

 IKP/OR

Straatreiniging

Beheerplan Openbare Ruimte

2010

28

 Neen

 IKP/OR

Water

Waterplan gemeente Overbetuwe

n.v.t.

198

Maakt deel uit van GRP

 Zie GRP

Riolering

GRP 2018-2022

2017

2.801 [1] 

Ja

 Ja

Straatverlichting

Beleidsplan Openbare Verlichting

2018

395

 Neen

 IKP/OR

Speelvoorzieningen

Speelruimteplan

2012

147

 Neen

 IKP/OR

Schoolgebouwen

Nota voorziening groot onderhoud gemeentelijke accommodaties
Basis is het M.O.P. 2018

2018

100

 Ja

 Ja

Gebouwen voor huisvesting bestuur en ambtelijk apparaat

Nota voorziening groot onderhoud gemeentelijke accommodaties
Basis is het D.M.O.P. 2019

2019

146

 Ja

 Ja

Gebouwen voor welzijn en sport

Nota voorziening groot onderhoud gemeentelijke accommodaties
Basis is het D.M.O.P. 2019

2019

381

 Ja

 Ja

Accommodaties niet zijnde gebouwen (sportvelden, veldmeubilair, sportinventaris)

Sportnota (nog vast te stellen)

2021

156

Neen

Exploitatiekosten: ja
Grootonderhoud kunstgras: Neen, via PNL

Totaal

 

 

11.718

 

 

[1] Excl. de onttrekking uit de voorziening.

In bovenstaande financiële gegevens zijn de bedragen uit de betreffende taakvelden verwerkt.
Voor de gemeentelijke gebouwen zijn de ramingen voor onderhoudslasten uit het meerjarenonderhoudsplan op het overzicht vermeld. Op de taakvelden van de gemeentelijke gebouwen zijn namelijk ook overige niet onderhoudsgerelateerde exploitatielasten verwerkt.