Programma 2. Leefbare en bereikbare samenleving

Toelichting

Terug naar navigatie - Programma 2. Leefbare en bereikbare samenleving - Toelichting

Een leefbare samenleving betekent: passende en betaalbare huisvesting, goede voorzieningen en een duurzame en leefomgeving. We verhogen de objectieve en subjectieve veiligheid voor álle inwoners, ondernemers, bezoekers en organisaties van gemeente Overbetuwe om op die manier de kwaliteit van de leef-, woon- en werkomgeving te verbeteren. Overbetuwe ontwikkelt door als een onderscheidende, krachtige gemeente met een aangenaam woon-, leef- en vestigingsklimaat. We werken integraal en zetten in op het verbinden van mensen, bedrijven, netwerken, beleidsvelden én op identiteit en beleving. Ook de nieuwe Omgevingswet (die per 1-1-2024 is ingegaan) heeft als essentie om in de fysieke leefomgeving tot een integrale visie en planontwikkeling te komen. Via zes samenhangende bouwstenen in de fysieke leefomgeving (wonen, mobiliteit, economie, veiligheid, openbare ruimte en recreatie en toerisme) werken we daaraan.

Beleidsnota's

Terug naar navigatie - Programma 2. Leefbare en bereikbare samenleving - Beleidsnota's

Lokaal:

Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 (2019)

Koersdocument Actualisatie Omgevingsvisie (2025)

Programma Economie 2025-2026 (2025)

Aanpak uitbreiding bedrijventerreinen gemeente Overbetuwe 2040 (2025)

Betuwe in verbinding: een dijk van een landschap, Nota toerisme & recreatie Lingewaard & Overbetuwe 2023 – 2028

Kerkenvisie (2023)

Woonagenda Overbetuwe 2025 (2021)

Woondeal 2.1 (addendum 2025)

Visie Wonen, welzijn en zorg 2030 Overbetuwe ‘Samen zorgen voor morgen’ (2024)

Cultuurvisie 2026-2035 "Samen sterker: Cultuur als verbinder in onze gemeente (2025)

Beleidskader en uitvoeringsbeleid evenementenbeleid gemeente Overbetuwe (2025)

Nota ambulante handel (2018)

Beleidsregel reclame (2021)

Afwegingskader grootschalige short- en midstay huisvesting arbeidsmigranten (2021)

Water en Rioleringsprogramma (WRP) 2025 -2029 (2024)

Lokale adaptatie strategie (LAS) (2024)

Integraal Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (2021)

Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) (2023)

Integraal Veiligheidsplan 2024 – 2027 + Uitvoeringsprogramma integraal veiligheidsplan 2025-2026

Visie Sociaal Domein Overbetuwe 2040 ‘Een sterke sociale basis voor iedereen’

Programma Mobiliteit gemeente Overbetuwe (2025)

Nota Parkeernormen gemeente Overbetuwe (2025)

Nota Grondbeleid (2024).

Programma kostenverhaal en financiële bijdragen (2023)

Welstandsnota (2016)

Monumentenlijst (2014)

Nota toeristisch- recreatieve, en lokale objectverwijzing gemeente Overbetuwe (2019)

Landschapsontwikkelingsplan (2010)

Functieveranderingsbeleid buitengebied (2008)

Nota kampeerbeleid (2008)

VTH-beleid 2024-2028 (2024)

Regionaal: 

Verstedelij-kingsstrategie regio Arnhem Nijmegen en Foodvalley (2021)

Woondeal 2.0 (2025)

Regioarrangement ‘Meer landschap, meer stad’ (2023)

Regionaal Programma Werklocaties Groene Metropoolregio 2025-2028 (2025)

Vervlochten Regio, Groenblauw raamwerk Metropoolregio Arnhem – Nijmegen (2022)

Regionaal Programma Mobiliteit (2025)

Meerjarenbeleidsplan Politie Oost-Nederland 2019-2022

Veiligheidsstrategie 2019-2022 Oost-Nederland

Meerjarenteamplan 2019-2022 Basisteam Rivierenland West

Wat hebben we in 2025 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht?

Terug naar navigatie - Programma 2. Leefbare en bereikbare samenleving - Wat hebben we in 2025 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht?

Wat heeft het programma Leefbare en bereikbare samenleving gekost?

Terug naar navigatie - Programma 2. Leefbare en bereikbare samenleving - Wat heeft het programma Leefbare en bereikbare samenleving gekost?
Bedragen x €1.000
Exploitatie Actuele Begroting 2025 i Realisatie 2025 i Saldo 2025 i
1.1 Crisisbeheersing en Brandweer
Lasten 3.770 3.758 11
Baten 0 -5 5
Totaal 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer 3.770 3.754 16
1.2 Openbare orde en Veiligheid
Lasten 1.394 1.321 72
Baten -129 -115 -14
Totaal 1.2 Openbare orde en Veiligheid 1.265 1.206 58
2.1 Verkeer en Vervoer
Lasten 7.326 7.364 -39
Baten -26 -61 35
Totaal 2.1 Verkeer en Vervoer 7.300 7.304 -4
2.2 Parkeren
Lasten 201 276 -75
Totaal 2.2 Parkeren 201 276 -75
2.5 Openbaar vervoer
Lasten 103 96 8
Totaal 2.5 Openbaar vervoer 103 96 8
3.1 Economische ontwikkeling
Lasten 454 453 1
Totaal 3.1 Economische ontwikkeling 454 453 1
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Lasten 98 129 -30
Baten -116 -496 380
Totaal 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur -18 -367 350
3.3 Bedrijfsloket- en regelingen
Lasten 292 305 -13
Baten -250 -276 26
Totaal 3.3 Bedrijfsloket- en regelingen 42 29 13
3.4 Economische promotie
Lasten 0 11 -11
Baten -136 -98 -38
Totaal 3.4 Economische promotie -136 -86 -49
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recr.
Lasten 6.178 5.727 450
Baten -207 -230 23
Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recr. 5.970 5.497 473
8.1 Ruimtelijke Ordening
Lasten 815 790 25
Baten -76 -110 34
Totaal 8.1 Ruimtelijke Ordening 739 679 59
8.2 Grondexpl. (niet bedrijventerreinen)
Lasten 458 657 -199
Baten -866 -1.298 432
Totaal 8.2 Grondexpl. (niet bedrijventerreinen) -408 -641 234
8.3 Wonen en bouwen
Lasten 2.215 2.049 166
Baten -1.891 -2.577 685
Totaal 8.3 Wonen en bouwen 324 -527 851

Toelichting op verschil tussen actuele begroting en realisatie

Terug naar navigatie - Programma 2. Leefbare en bereikbare samenleving - Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000.
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Voordelen Nadelen I/S
- Bij het actualiseren van de exploitatieopzetten per 1 januari 2026 zijn de verwachte resultaten van de bedrijvencomplexen De Merm Oost (€ 245.000) en Spoorallee (€ 185.000) minder negatief als gevolg van herprogrammering (kleinere kavels met een hogere verkoopprijs die de extra CT-kosten ruimschoots overtreffen. Dit leidt tot vrijval uit de voorziening verliesgevende complexen. Hier tegenover staat wel een aanvullende storting in deze voorziening omdat het verwachte resultaat van Elst Centraal Oost (€ 26.000) wat meer negatief is als gevolg van kostenstijgingen.

- Ten opzichte van de begroting zijn er minder uren besteed aan de woningbouwcomplexen. De loon- en overheadkosten werden derhalve niet gedekt door de betreffende grondexploitaties.

Saldi diverse overige voor- en nadelen

404






50


4
I






I


I
Totaal 404 54  

 

5.7 Openbaar groen & (openlucht) recreatie   Voordelen Nadelen I/S

- De actualisatie van het Integraal KwaliteitsPlan - Openbare Ruimte (IKP-OR) is uitgesteld, omdat de beheerplannen nog niet zijn vastgesteld. Dit heeft geleid tot een voordeel. De planning is nu om het IKP-OR te actualiseren na de zomervakantie van 2026 als de beheerplannen zijn vastgesteld.

- De realisatie van de ambities uit het IKP-OR voor Herveld-Andelst zijn later in uitvoering gegaan en worden daardoor pas in maart 2026 afgerond. Het in 2025 daarvoor beschikbare budget is daarom niet volledig besteed. Dit  is echter geen budgettair voordeel omdat hier een lagere onttrekking uit de bestemmingsreserve overhevelingen tegenover staat op het taakveld "mutaties reserves".

Saldi diverse overige voor- en nadelen.

350



132









9
I



I




I
Totaal 482 9  

  

8.2 Grondexploitatie (excl. bedrijventerreinen)   Voordelen Nadelen I/S

- Vrijval van de voorziening voor De Biezenkamp in Driel naar aanleiding van de actualisatie van de exploitatieopzetten per 1 januari 2025.

- Ten opzichte van de begroting zijn er minder uren besteed aan de woningbouwcomplexen. De loon- en overheadkosten werden derhalve niet gedekt door de betreffende grondexploitaties.

- Niet geraamde ontvangen bijdragen voor het fonds bovenwijkse voorzieningen vanuit de projecten De Pas Zuid, Rijksweg-Noord 16 en Veldzicht. Dit betreft echter geen budgettair voordeel omdat het bedrag via het taakveld 0.10 mutaties reserves is doorgestort in de bestemmingsreserve bovenwijkse voorzieningen.

- Hogere dan geraamde storting in de voorziening faciliterende projecten.

- Aanvullende storting in de voorziening verliesgevende complexen voor het complex Elst Centraal West naar aanleiding van de actualisatie van de exploitatieopzetten per 1 januari 2026.

Saldo diverse overige voor- en nadelen

Zie de paragraaf grondbeleid voor een uitbreidere toelichting.

674





262



503






114

25


60

I


I


I



I

I


I
Totaal 936 702  

 

8.3 Wonen en bouwen Voordelen Nadelen I/S

- Door het Rijk is in 2025 een Realisatiestimulans voor gemeenten in het leven geroepen. Deze regeling die loopt tot en met 2030 (start bouw 2029) betreft een stimulans van € 7.000 per betaalbare woning (sociale huur, middenhuur, koop tot € 405.000) waarmee gestart wordt met de bouw. In 2025 ging het om 83 woningen. Via de bestemming van het resultaat 2025 wordt voorgesteld om dit bedrag te storten in een nieuwe bestemmingsreserve.

- Bij de 2e Bestuursrapportage 2025 is de raming voor de opbrengsten leges omgevingsvergunningen met € 400.000 verhoogd. Door onverwacht meer aanvragen in de laatste maanden van 2024, waaronder enkele middelgrote, zijn de
werkelijke opbrengsten uiteindelijk nog hoger uitgevallen.

- Onderbesteding van het budget voor invoering van de Omgevingswet. Aangezien deze uitgaven gedekt worden uit de algemene reserve, wordt dit voordeel gecompenseerd door een lagere onttrekking aan deze reserve op het taakveld "mutaties reserves".

- Lagere dan geraamde ontvangen creditrente van Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (Svn) inzake nog niet uitgezette middelen voor startersleningen ed.

- Nadelig exploitatiesaldo uit verhuur van uitgekochte woningen onder hoogspanningskabels.

- Geringe overschrijding op het budget voor handhaving inclusief bezwaar en beroep.

Saldo diverse overige voor- en nadelen

581




207



175













58


19

12

23
 I




I



I



I


I

I

I
Totaal 963 112  

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 2. Leefbare en bereikbare samenleving - Beleidsindicatoren
Indicator * 2021 2022 2023 2024 2025 NL (meest actuele) Bron
Winkeldiefstal: aantal per 1.000 inwoners 0,8 1,1 1,2 1,0 1,0 2,2 CBS - Criminaliteit CBS - Diefstallen
Diefstal uit woning: aantal per 1.000 inwoners 1,2 0,7 0,7 1,1 0,8 1,2 CBS - Criminaliteit CBS - Diefstallen
Misdrijven: aantal per 1.000 inwoners 3,4 2,5 3,2 3,8 3,6 4,3 CBS - Criminaliteit CBS - Diefstallen
Vernielingen: aantal per 1.000 inwoners 3,5 4,4 4,8 4,0 3,7 5,7 CBS - Criminaliteit CBS - Diefstallen
Verwijzingen Halt: aantal per 1.000 inwoners van 12-17 jaar 8 6 6 9 12 9 Stichting Halt
Banen: aantal per 1.000 inwoners 15-74 jaar 726,0 810,0 826,6 864 - 850,2 CBS Bevolkingsstatistiek/ LISA - bewerking ABF Research
Vestigingen: aantal per 1.000 inwoners 15-65 jaar 160,5 168,3 173,5 186 - 191,4 LISA
% Functiemenging 52,3 54,7 55,3 56,1 - 54,5 CBS BAG / LISA - bewerking ABF Research
Woonlasten éénpersoonshuishouden: 613 693 705 746 853 957,0 COELO, Groningen
Woonlasten meerpersoonshuishouden: 660 747 756 792 898 1.050,00 COELO, Groningen
WOZ-waarde woningen: 287 327 382 405 422 398 CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken
Nieuwbouw woningen: aantal per 1.000 woningen 8,8 7,1 8,4 6,6 - 8,4 BAG - bewerking ABF Research
% Demografische druk 78,0 78,1 77,9 78,6 79,3 70,7 CBS - Bevolkingsstatistiek
*Gebaseerd op de actuele gegevens van waarstaatjegemeente.nl mei 2026, ontbrekende gegevens zijn niet beschikbaar