I. Lokale lasten

In deze paragraaf bieden wij inzicht in het beleidskader rond de lokale heffingen, kostendekking per verordening, de tariefs- en kostenontwikkeling, de lokale lastendruk en het kwijtscheldingsbeleid. 
Daarnaast is aan het einde van deze paragraaf een kosten- en dekkingsoverzicht opgenomen van de belangrijkste bestemmingsheffingen: rioolheffing en de reinigingsheffingen.

Onroerende-zaakbelastingen (OZB)
Beleidskader
Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ), Verordening onroerendezaakbelastingen gemeente Overbetuwe 2025.

Algemeen
Jaarlijks worden de WOZ-waarden voor woningen en niet-woningen vastgesteld. Deze WOZ-waarde is de grondslag voor de aanslag OZB. Wij zorgen voor een tijdige en correcte verzending van de waardebeschikkingen (WOZ-waarde) en belastingaanslagen. Met dagtekening 21 februari 2025 zijn de WOZ-beschikkingen/aanslagen gemeentelijke belastingen 2025 verzonden.

In 2025 zijn er 663 WOZ-bezwaren ingediend. De afhandeling van de bezwaarschriften heeft tijdig plaatsgevonden. De wettelijke termijn voor het doen van een uitspraak is het einde van het kalenderjaar. In 2025 is 96% van de bezwaren tegen de WOZ-waarde binnen 6 maanden na ontvangst afgehandeld. Eind 2025 waren alle WOZ-bezwaren afgehandeld.

Herwaardering
Voor het belastingjaar 2025 is de OZB gebaseerd op de WOZ-waarden per de waardepeildatum 1 januari 2024. Uitgangspunt is dat schommelingen van WOZ-waarden geen invloed hebben op de hoogte van de gemiddelde aanslag OZB. Niet alleen wanneer waarden dalen, maar ook niet als waarden stijgen. Wel kan het natuurlijk zo zijn dat bepaalde typen onroerende zaken een waardeontwikkeling laten zien die van het gemiddelde afwijkt, wat dan ook tot een hogere of lagere belastingaanslag zal leiden.

Tarieven
In de programmabegroting 2025 is een verhoging van de onroerende-zaakbelastingen met 6,2% voor woningen en 11,7% voor niet-woningen (2024: 5,9% voor zowel woningen als niet-woningen) opgenomen. Dit betreffen de volgende verhogingen:

1. 2,2% inflatie.
2. 2% conform het aangenomen amendement ‘A-9 Verhoging OZB maximaal 2%’ door de raad op 9 november 2021 bij de behandeling van de Programmabegroting 2022-2025.
3. 5% voor niet-woningen conform het aangenomen amendement ‘A2 Amendement OZB’ door de raad op 2 juli 2024 bij de behandeling van de Kadernota 2025.
4. Extra verhoging met 2% voor woningen en 2,5% voor niet-woningen.

Bij de vaststelling van de OZB-tarieven voor 2025 is rekening gehouden met de waardeontwikkeling van de onroerende zaken. De waarden van woningen zijn in de periode van 1 januari 2023 tot 1 januari 2024 met gemiddeld 4,4% gestegen (2022-2023: 6,4%). De waarden van niet-woningen zijn in die periode gemiddeld met 2% gestegen (2022-2023: 12,5%). De OZB-tarieven voor 2025 zijn, naast de hiervoor vermelde aanpassing in verband met de waardeontwikkeling, dus verhoogd met 6,2% voor woningen en 11,7% voor niet-woningen% (2024: 5,9%). De totale OZB-opbrengst 2025 inclusief areaal uitbreiding bedraagt € 11.178.000 (afgerond) (2024: € 10.130.000).

Hondenbelasting
Beleidskader
Verordening hondenbelasting gemeente Overbetuwe 2025.

Algemeen
De hondenbelasting is een algemene belasting waarvan de opbrengst in de algemene middelen vloeit en van waaruit gemeenten zelf mogen bepalen waaraan het wordt besteed. Uit onze inkomsten van de hondenbelasting worden onder andere de aanleg, het onderhoud en de schoonmaak van de hondenvoorzieningen (honden uitlaatplaatsen en hondenlosloopgebieden) betaald.

Tarieven
De tarieven voor hondenbelasting zijn in 2025 naast de inflatie van 2,2% met extra 10% verhoogd (2024: 3,9%). De opbrengst van de hondenbelasting 2025 bedraagt € 414.000 (afgerond) (2024: € 369.000).

Rioolheffing
Beleidskader
Verordening rioolheffing gemeente Overbetuwe 2025 en Water- en Rioleringsprogramma gemeente Overbetuwe 2025-2029 (Wrp 2025-2029).

Algemeen
De rioolheffing wordt geheven voor de bekostiging van beheer en onderhoud van het gemeentelijke rioleringsstelsel. Evenals de afvalstoffenheffing is de rioolheffing kostendekkend: we gaan uit van het principe ‘de vervuiler betaalt’. De belasting wordt geheven van de gebruiker van een pand.

De raad heeft een voorziening riolering ingesteld: het verschil tussen de opbrengsten en de kosten van riolering komen ten gunste of ten laste van de voorziening.

Tarieven
De totale opbrengst uit de rioolheffing 2025 bedraagt € 3.247.000 (afgerond) (2024: € 2.334.000). De tarieven voor 2025 zijn verhoogd met 38,7% (inclusief 2,2% inflatie) (2024: 27,4%). Het belangrijkste tarief 2025 is € 148,00 (2024: € 106,74) voor een waterverbruik tot 500 kubieke meter.

Om tot een volledige kostendekking voor 2025 te komen is een onttrekking aan de voorziening nodig geweest van afgerond € 1.188.000 (2024: 1.568.000). Dit is € 412.000 minder ten opzichte van de vastgestelde primaire begroting.
De belangrijkste oorzaken hiervan zijn:
a.         Lagere kosten voor onderzoeken en diverse adviesvragen (€ 171.000 voordeel).
b.         Lagere kapitaallasten (€ 144.000 voordeel), vooral door vertraging in uitvoering van de
             projecten en een verlaging van de rente naar 1,15%.
c.         Hogere onderhoudskosten (€ 92.000 nadeel).
d.         Lagere BTW kosten met name door lagere directe lasten (€ 78.000 voordeel).
e.         Lagere kosten klimaat-meekoppel-budget gezien opstartfase (€ 74.000 voordeel).

Door de inzet van de voorziening riolering kunnen de riooltarieven beperkt blijven.

Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten
Beleidskader
Artikel 15.33 van de Wet milieubeheer, Verordening reinigingsheffingen gemeente Overbetuwe 2025 en Grondstoffenbeleidsplan 2024-2028 ‘Van Afval Naar Grondstof’.

Algemeen
Voor de reinigingsheffingen geldt het beginsel: de vervuiler betaalt. Om die reden is de 100% kostendekking het uitgangspunt.

Tarieven
De hogere kosten voor het inzamelen van afval zijn doorberekend aan de inwoners waarbij uitgegaan wordt van 100% kostendekking. De vaste tarieven zijn in 2025 met 20,5% verhoogd (2024: 4,9%) en de variabele tarieven voor 2025 zijn niet gestegen ten opzichte van 2024. De totale opbrengst uit de reinigingsheffingen 2025 bedraagt € 6.804.000 (afgerond) (2024: € 6.281.000).

Precariobelasting
Beleidskader 
Verordening precariobelasting gemeente Overbetuwe 2025.

Algemeen
Precariobelasting wordt geheven voor het hebben van voorwerpen op de voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Het gaat om terrassen en standplaatsen. Bijvoorbeeld verkoopwagen of kraam waar spullen of eten verkocht wordt.

Tarieven
De tarieven voor precariobelasting zijn in 2025 verhoogd met 2,2% inflatie (2024: 3,9%). Voor alleen precariobelasting terrassen is het tarief met extra 25% verhoogd.

Marktgelden/standplaatsen
Beleidskader
Verordening marktgelden gemeente Overbetuwe 2025.

Algemeen
Iedereen die een standplaats heeft op de wekelijkse markt betaalt marktgeld. Dat geldt ook voor degene die een standplaats heeft voor bijvoorbeeld een dag. Naast marktgeld betalen ze een bedrag voor de elektriciteitsvoorzieningen als daarvan gebruik wordt gemaakt.

Tarieven
Voor de goederenmarkt in Zetten geldt een lager tarief dan voor Elst. De reden hiervoor is de beperktere omvang van de kern Zetten en de markt. De tarieven zijn afgeleid van de in de Tarieventabel leges, behorende bij de legesverordening, opgenomen tarieven voor overige standplaatsen. De tarieven voor marktgeld zijn in 2025 verhoogd met 2,2% inflatie (2024: 3,9%).

Lijkbezorgingsrechten
Beleidskader
Verordening lijkbezorgingsrechten gemeente Overbetuwe 2025.

Algemeen
Voor het gebruik van een algemene begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats worden rechten geheven. In deze gemeente zijn er drie algemene begraafplaatsen.

Tarieven
De tarieven voor lijkbezorgingsrechten zijn in 2025 naast de inflatie van 2,2% met extra 20% verhoogd (2024: 3,9%).

Bedrijveninvesteringszone (BIZ)
Beleidskader
Verordening bedrijveninvesteringszone centrum Elst 2025-2029, Verordening bedrijven-investeringszone centrum Heteren 2022-2026 en Verordening bedrijveninvesteringszone centrum Zetten 2023-2027.

Algemeen
Ondernemers in het centrum van Elst, Heteren en Zetten hebben een bedrijveninvesteringszone (BIZ) opgericht. In de BIZ investeren ondernemers in de kwaliteit van hun bedrijfsomgeving. De gebruikers en/of eigenaren van panden in het centrum van Elst, Heteren en Zetten die niet als woning worden gebruikt, betalen hiervoor een BIZ-bijdrage aan de gemeente. De gemeente geeft de opbrengst als subsidie aan Stichting Centrummanagement Elst, Stichting Centrummanagement Heteren en Stichting Centrummanagement Wizet die hiervoor activiteiten uitvoeren.

Op 1 januari 2025 is een nieuwe BIZ voor centrum Elst in werking getreden met hogere tarieven. Voor 2025 is de belastingopbrengst € 225.000 (afgerond) (2024: € 167.000).

Leges
Beleidskader
Legesverordening gemeente Overbetuwe 2025 en de Tarieventabel leges 2025.

Algemeen
We heffen leges om een gedeelte van onze taken te bekostigen. Deze taken worden in de vorm van een dienst individueel afgenomen door bewoners of bedrijven.

Tarieven
De tarieven voor leges zijn in 2025 verhoogd met 2,2% (inflatie) (2024: 3,9%). Voor sommige diensten heeft het Rijk een maximumtarief ingesteld, zoals voor rijbewijzen, paspoorten en identiteitskaarten. Het uitgangspunt voor de tarieven is gebaseerd op 100% kostendekking.

Toeristen- en forensenbelasting
Beleidskader
Verordening toeristenbelasting gemeente Overbetuwe 2025, Verordening forensenbelasting gemeente Overbetuwe 2025.

Algemeen
Toeristenbelasting is een belasting voor iedereen die overnachtingsplekken verhuurt, zoals hotels, campings, pensions en bed & breakfasts. Dit geldt ook voor verhuur via Airbnb of aan (buitenlandse) werknemers en studenten die niet in de gemeente ingeschreven staan.

Forensenbelasting is een belasting voor personen die, zonder dat ze hun hoofdverblijf in de gemeente hebben, meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woning tot hun beschikking hebben voor zichzelf of voor hun gezin.

Tarieven
Het tarief voor toeristenbelasting is in 2025 € 1,00 per persoon per nacht. Campings kunnen gebruik maken van arrangementstarieven voor bepaalde perioden. Voor forensenbelasting is het tarief € 500,00 per woning.

De lokale lasten worden jaarlijks door het Centrum voor Onderzoek van de economie van de lagere Overheden (COELO) in beeld gebracht. De cijfers van de COELO over 2025 leveren een goede vergelijking op van de lastendruk in onze gemeente ten opzichte van het regionale en landelijke beeld. De woonlasten voor een gemiddeld gezin (eigenaar-bewoner) in Overbetuwe zijn in 2025 de op vier na laagste van de 51 gemeenten in de provincie Gelderland. Landelijk staat Overbetuwe op nummer 40 van de 346 (van laagste naar hoogste woonlasten) gemeenten.

Belastingdruk per object en inwoner op basis van de werkelijke opbrengsten van de afgelopen belastingjaren:

Kwijtschelding gemeentelijke belastingen

Beleidskader
Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990, Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen gemeente Overbetuwe 2025.

Algemeen
Net als in voorgaande jaren worden de maximale mogelijkheden tot het verlenen van kwijtschelding benut. Kwijtschelding is mogelijk voor de OZB, het vaste bedrag van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Of kwijtschelding wordt verleend hangt af van de betalingscapaciteit van belastingschuldigen. Bij de bepaling daarvan houden wij rekening met 100% van de kosten van levensonderhoud zoals die normatief zijn opgenomen in de landelijke richtlijnen voor het kwijtscheldingsbeleid. Natuurlijke personen die een bedrijf of zelfstandig beroep uitoefenen kunnen voor kwijtschelding van de privé-aanslag in aanmerking komen.

Kwijtscheldingsaanvragen
Voor degenen die eerder ook al kwijtschelding hebben gekregen maken we, met verleende toestemming van de belastingschuldigen, gebruik van een procedure voor automatische toetsing voor kwijtschelding door het Inlichtingenbureau. Dit heeft ertoe geleid dat in 2025 352 (2024: 354) belastingschuldigen geen verzoek om kwijtschelding hoefden in te dienen.

In 2025 zijn er, naast de automatische kwijtschelding, nog 310 (2024: 280) kwijtscheldingsaanvragen ingediend. Van deze aanvragen zijn er 221 (2024: 180) geheel of gedeeltelijk gehonoreerd. In 2025 is 97% (2024: 96,5%) van alle kwijtscheldingsaanvragen binnen 4 maanden afgehandeld. Er is voor € 220.000 (afgerond) (2024: € 168.000) aan kwijtschelding verleend.

Inleiding
Het BBV schrijft voor dat in deze paragraaf inzicht gegeven moet worden in de mate van kostendekking van de belastingen die op inwoners en/of bedrijven worden verhaald. 
In het beleidskader (zie hiervoor) wordt de beoogde dekking omschreven. Hierna wordt inzicht gegeven in de gerealiseerde kostendekking van de heffingen waarvoor een maximale kostendekking van 100% geldt. Uitgangspunt is de in de programmabegroting opgenomen kosten en baten.

In de paragraaf lokale heffingen bij de programmabegroting 2025 én in de vastgestelde “Financiële verordening gemeente Overbetuwe 2025” staan de uitgangspunten voor de berekeningswijze opgenomen.

Excel-tabel