Meer
Publicatiedatum: 01-10-2019

Inhoud

Programma onderdelen

Programma 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening

Toelichting

De gemeente Overbetuwe wordt, net als alle andere gemeenten in Nederland, geconfronteerd met grote veranderingen op het gebied van het Sociaal Domein (de verzamelterm voor de gemeentelijke verantwoordelijkheid op het gebied van zorg en welzijn, werk en inkomen en 'maatschappelijke' ondersteuning, neergelegd in de WMO, de Jeugdwet en de Participatiewet).  De eerste jaren hebben we ingezet op een soepele 'transformatie', zodat inwoners geen last zouden ondervinden van alle veranderingen. Inmiddels ligt de officiële overheveling van de verantwoordelijkheden bijna vier jaar achter ons en is de focus verschoven naar de 'transformatie'.  Hiermee bedoelen we dat we richting willen geven aan een maatschappelijke verandering, die nodig is om zorg en ondersteuning ook op de lange termijn toegankelijk, betaalbaar en kwalitatief goed te houden.

We streven hiertoe naar een samenleving waar inwoners elkaar ondersteunen, hun eigen kracht en die van hun netwerk optimaal benutten en naar vermogen kunnen meedoen. Dit betekent dat inwoners die behoefte hebben aan zorg of ondersteuning, nog steeds kunnen rekenen op hulp vanuit de gemeente. Maar het betekent ook dat we inwoners helpen om hun eigen kracht te versterken. En dat we investeren in laagdrempelige (algemene) voorzieningen. Op het gebied van werk en inkomen staat het meedoen naar vermogen centraal. Uitgangspunt is dat inwoners die kunnen werken, het beste af zijn als ze in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien. Als zij daarbij ondersteuning nodig hebben, geeft de gemeente die. Inwoners die (nog) niet kunnen werken, participeren op een andere, passende manier. Als werken (nog) niet tot de mogelijkheden behoort, mogen inwoners rekenen op financiële ondersteuning door de gemeente.

Kernenbeleid / participatie
We leven in een landelijke woonomgeving met het comfort van de dorpsgemeenschap waar je weet dat je er toe doet en het verschil kunt maken. De gemeente wil een partner zijn die krachtige kernen faciliteert door bewoners, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven onderling te verbinden en door bewonersinitiatieven te begeleiden. Samen maken wij in Overbetuwe krachtige kernen.

Beleidsnota's

Transformatieagenda 2017 - 2019

2017

Beleidsplan Sociaal Domein 2017 - 2021

2017

Werken met kernteams: Leidende principes 2016

Transformatieprogramma en -agenda 2015 - 2017

2015

Beleidsplan 2015 - 2017

2014

Kaderstellende nota voor de decentralisaties

2013

Sociaal Maatschappelijke Visie

2013

Nota Wonen-Zorg-Welzijn 2011-2015

2012

Ruimte voor de Jeugd

2010

Wonen en leven

2008

Speerpunten / Wat willen we bereiken

Sociaal domein
Vanaf 2015 werkt Overbetuwe aan de invulling van de nieuwe taken en verantwoordelijkheden op het gebied van de Wmo, de Jeugdwet en de Participatiewet. Hiermee is een stevige basis gelegd van maatschappelijk voorzieningen voor de inwoners. De transformatie van het Sociaal Domein is de volgende uitdaging. De komende vier jaar is de inzet erop gericht om zorg, ondersteuning en participatie dichtbij, betaalbaar, bereikbaar en kwalitatief nog beter te organiseren. Vrijwilligers en mantelzorgers ondersteunen en betrekken wij in het sociale netwerk van inwoners. Behalve de systemen (‘hoe’) is ook de inhoud van de voorzieningen (‘wat’) voor ons belangrijk. Met ‘wat’ bedoelen we in dit geval passende vormen van ondersteuning, zorg of participatie. Accenten voor jeugdhulp (incl. jongvolwassenen van 18 tot 23 jaar) zijn onder andere preventie en het investeren in het verbeteren van de samenwerking tussen de verschillende organisaties die hulp en ondersteuning bieden (PNL-post 41).


Voor inwoners die voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn van een uitkering (Participatiewet) willen we zowel inzetten op re-integratie als op passende vormen van participatie. We hebben daarbij zowel oog voor inwoners die al lange tijd een uitkering ontvangen als statushouders. In regionaal verband wordt gewerkt aan het realiseren van een gezamenlijke uitvoering vanaf 2022 van het beschermd wonen. Voor de Jeugdwet, Participatiewet, WMO en de uitvoering van de ‘oude welzijnstaken’ geldt dat we een integrale aanpak voorstaan. Daar moet uiteraard onze uitvoering en inrichting van het sociaal domein op worden ingericht.

Voorzieningen op maat voor levendige dorpen/goede leefomgeving
Een goede leefomgeving met voorzieningen op maat benaderen wij gebieds- of kerngericht. De behoefte en het zelf organiserend vermogen van inwoners in en buiten de kernen is hierbij leidend. We kiezen daarom voor differentiatie per kern. We zijn flexibel en toekomstbestendig (om in te kunnen spelen op o.a. demografische ontwikkelingen). We investeren minder in gebouwen en meer in activiteiten. Juiste verwachtingen tussen gemeente en inwoners/maatschappelijke partijen zijn essentieel om kern- of gebiedsgericht samen te werken. Vooraf moet helder zijn wat de mate van invloed en inspraak van deelnemers is. Een mogelijke vorm is bijvoorbeeld ‘right to challenge’ waarmee inwoners werkzaamheden zelf op kunnen pakken, om (met meer lokale kennis en -netwerk) een hogere kwaliteit te verkrijgen. We investeren in integrale gebiedsplannen waarin we met maatschappelijke partijen en inwoners ambities voor de kernen vormgeven. Om een succesvolle start te kunnen maken met gebiedsgericht werken, willen we in 2018 een onderzoek laten uitvoeren, waarin inwoners en organisaties worden betrokken die met gebiedsgericht werken te maken gaan krijgen. Samen ontwikkelen we een passende werkwijze met een stevige rol voor de kernenadviseurs.

Middelen: zie PNL-post 57.

Speerpunten / Wat gaan we er voor doen?

Speerpunt 03: Passende inrichting Sociaal Domein
De komende anderhalf jaar gaan wij intensief bouwen aan een organisatiemodel, dat op een aantal punten afwijkt van de huidige organisatievorm. De verwachting is dat deze nieuwe organisatievorm op 1 januari 2020 gereed is. Om deze doelen te bereiken gaan wij de inrichting en uitvoering van het sociaal domein doorontwikkelen. Concreet door:

1. Het verder vorm geven van de 1-loket-gedachte
2. Verdere professionalisering van de kernteams
3. Het samenspel met de maatschappelijke partners op een nieuwe manier vorm te geven.

Bij de uitvoering van deze voornemens houdt de gemeente telkens voor ogen dat hierbij de inwoner, het gewone leven en daarmee de menselijke maat centraal moeten staan. De doorontwikkeling heeft gevolgen voor alle betrokken partijen. Voor de samenwerkende organisaties voor welzijn en zorg, die daarvoor als samenwerkend netwerk een gezamenlijke opdracht krijgen en aannemen. Maar ook voor de gemeentelijke organisatie zelf. Denk daarbij aan de inrichting van de sturing, bekostiging en inkoop, maar ook aan de verdeling van de werkzaamheden en de daarvoor benodigde personele inzet. De daarvoor benodigde keuzes en activiteiten worden samen met de betrokken organisaties en onze eigen medewerkers in kaart gebracht, belegd en gerealiseerd. En waar nodig ook in afstemming met de regio. Daar waar kaders ten aanzien van organisatie, toegang en financiering veranderen, bieden we de raad beslisnota’s met hernieuwde uitgangspunten aan:

  • We leggen de gemeenteraad in het 4de kwartaal van 2018 een nadere uitwerking van de inhoudelijke doorvertaling en het daar bijbehorende juridische construct en het vanaf 2020 te hanteren bekostigingsmodel voor.
  • In de eerste helft van 2019 volgt dan een uitwerking van de KPI’s.
  • In het derde kwartaal 2019 neemt de raad een besluit over de uiteindelijke opdracht, het daarbij behorende budget en de daarvoor gevraagde prestaties
  • In het laatste kwartaal van 2019 bij de programmabegroting 2020 is het aan de raad om de middelen betreffende de uitvoering sociaal domein definitief te bestemmen.

Speerpunt 04: Passende voorzieningen Sociaal Domein
Doel van dit speerpunt is het bevorderen van de zelfredzaamheid van onze inwoners door passende voorzieningen in te zetten. Passende voorzieningen zijn voorzieningen die optimaal aansluiten bij de ondersteuningsbehoefte van de inwoner. Ze zijn dus gericht op de vraag van de inwoner, en niet op het aanbod. Bij voorkeur worden deze voorzieningen passend in het ‘dagelijkse leven’, zo dichtbij en laagdrempelig mogelijk ingezet. Passend kan echter óók een (beschikte) maatwerkvoorziening zijn. Voor onze gehele inzet op het Sociaal Domein geldt dat deze dichtbij, bereikbaar, kwalitatief goed en betaalbaar moet worden georganiseerd. Voor een belangrijk deel geven maatschappelijke partners hieraan uitvoering, nadat ze van de gemeente daartoe opdracht hebben gekregen. Denk aan het maatschappelijk werk, welzijn, opvoedondersteuning e.d.

In het nieuwe model, vanaf 2020, is het nadrukkelijk de bedoeling dat professionals van maatschappelijke partners meer ruimte krijgen om zelf invulling te geven aan wat zij passende en nodige voorzieningen vinden. Dat wil niet zeggen dat de gemeente zichzelf helemaal terugtrekt, want wij blijven opdrachtgever en willen als faciliterende gemeente aanwezig zijn en blijven. Niettemin zullen wij meer gaan varen op de deskundigheid van de professionals. Hiermee krijgt de gemeente een andere rol (minder initiërend) en dit speerpunt dus een andere duiding.

Wij vinden het erg belangrijk dat het thema passende voorzieningen onderdeel uitmaakt van het proces 'Samen Overbetuwe', waarin we de inrichting (het organisatiemodel) van het Sociaal Domein passend gaan maken. Speerpunt 4 gaat daarom over het volgende:

1. Over acties in het kader van passende voorzieningen, die al lopen en/of die we in het kalenderjaar 2019 uitvoeren. Deze speerpunten zijn in het coalitieprogramma opgenomen en zetten we voort:

  • Vrijwilligers en mantelzorgers ondersteunen en betrekken in het sociale netwerk van inwoners;
  • preventie en goede nazorg in de zorg voor jeugd en gezin;
  • goed voorbereiden op het GGZ-beschermd wonen;
  • publieke gezondheid
    Deze vier acties worden nu al zo veel mogelijk geïntegreerd in 'Samen Overbetuwe'.

2. Met de herziening van het uitvoeringsmodel Sociaal Domein ligt het niet voor de hand dat wij op dit moment als gemeente alleen, intensief aan de slag gaan met passende voorzieningen. Daarom kiezen we ervoor om dit thema verder uit te werken binnen 'Samen Overbetuwe'.
Middelen: zie PNL-posten 41 en 42.

Speerpunt 05: Participatie
Iedereen in Overbetuwe kan meedoen. De hoogste vorm van participatie is werk. Is dat niet mogelijk, dan moeten wij een aanbod hebben wat past bij het vermogen van de persoon. Hiertoe wordt in Q4 van 2018 een visiedocument opgeleverd en vastgesteld door college en raad, waarna deze uitwerking krijgt in een uitvoeringsagenda Participatie.

In de periode 2018-2022 gaan we op het gebied van participatie aan de slag met:

  • verkorten van de huidige wachttijden bijstandsuitkeringen;
  • (blijven) leren kennen van onze klanten/kandidaten.
  • ondersteunen van uitkeringsgerechtigden met zowel re-integratie naar werk als met participatie;
  • participatie van statushouders;
  • het vervullen van een regisseursfunctie.
  • samenhang tussen vrije tijd, onderwijs (jeugd), participatie en werk en inkomen verstevigen;
  • het optimaal gebruik maken van de kracht binnen de gemeente;
  • preventie en goede nazorg. Dit  zijn speerpunten in de zorg voor jeugd en gezin;
  • ons goed voorbereiden op het GGZ beschermd wonen. Dit wordt als taak overgeheveld naar de gemeente in 2022.

Speerpunt 06: Armoedebeleid
We gaan op zoek naar een beter alternatief voor Gelrepas. Zodra dit is gevonden en operationeel is, wordt de Gelrepas daarvoor ingewisseld. We willen meer inzetten op preventie van schulden door afspraken te maken met woningbouwcorporaties en nutsbedrijven over het tijdig melden van eventuele betaalachterstanden aan de gemeente (conform privacywetgeving). We willen een duidelijke verbinding met het gemeentelijk minimabeleid en de uitvoering van de participatiewet realiseren, steeds in samenspraak met cliënten. We onderscheiden 3 fases:

1.         Visievorming van Armoedebeleid in Overbetuwe (juli-december 2018)
2.         Aanpassen/Ontwikkelen uitvoeringsinstrumenten (januari-december 2019)
3.         Implementeren uitvoeringsinstrumenten (vanaf januari 2020)
Middelen: zie PNL-posten 44, 45, 46 en 53.

Speerpunt 21: Wanmolen
In het coalitieakkoord onderstrepen wij het belang van het uitvoeren van de ontwikkelingen rond de Wanmolen. Wij bouwen namelijk aan voorzieningen op maat voor toekomstbestendige kernen. Zetten is een kern met een uitgebreider voorzieningenaanbod en heeft (daardoor) een sub regionale functie. Wij willen de sociale verbindingen van de dorpen in Overbetuwe behouden en waar mogelijk versterken. Sociaalmaatschappelijke en culturele voorzieningen dragen bij aan de onderlinge sociale verbindingen. Hierbij gaat het dus ook om goede accommodaties. De gemeenteraad heeft een positief besluit genomen over sloop en vervangende nieuwbouw volgens scenario Wanmolen Light. Hierbij is een amendement aangenomen dat de optie open houdt om drie sportzaaldelen terug te bouwen (Wanmolen light scenario gaat uit van twee zaaldelen). De fase van planvorming waarin wij een concreet programma van functies en activiteiten maken en koppelen aan oppervlaktes ronden wij begin 2019 af. De nadere uitwerking, aanbesteding en start bouw kan dan in dat jaar worden voorbereid.

Middelen: zie PNL-post 52.

Speerpunt 22: Dorpshart Heteren
Centrumplan Heteren omvat de ontwikkeling en herontwikkeling van een aantal locaties in Heteren en de reconstructie van de Flessenstraat. De gemeente heeft het afgelopen decennium samen met Artica Vastgoed Ontwikkeling BV (hierna ontwikkelaar) de herontwikkeling van een aantal locaties in Heteren opgepakt. Dat heeft ertoe geleid dat de locaties Brede school “de Vogeltuin”, bibliotheek, sporthal & zalencentrum “de Bongerd”, de Beemdhof, Schoutenkamp en Haafakkers inmiddels zijn gerealiseerd. In de raadsvergadering van 6 februari 2018 werd besloten dat het dorp Heteren de ruimte zou krijgen om de haalbaarheid van een stichting te onderzoeken die de ontwikkeling van een winkel- en voorzieningen aanbod mogelijk zou maken. 16 juli 2018 heeft het college een collegevoorstel ten behoeve van het verstrekken van de subsidie goedgekeurd, waaronder de subsidiebeschikking aan de stichting ‘Hart voor Heteren’. De stichting krijgt de ruimte om de businesscase rond te krijgen tot 31 maart 2019. Indien dit positief verloopt en er inderdaad voldoende investeerders en ondernemers zijn die het 'Hart laten kloppen', dan is dat een enorme kwaliteitsimpuls van het gebied. Wanneer tot een go wordt besloten moeten de noodzakelijke procedures worden doorlopen en door de Stichting worden aanbesteed en is een realisatie in deze raadsperiode voorzien.

Saldi programma/ Wat mag het kosten?

Exploitatie Primair Begroot 2019 Begroot 2020 Begroot 2021 Begroot 2022
Lasten 41.524.271 41.524.271 41.524.271 41.524.271
Baten 9.903.413 9.903.413 9.903.413 9.903.413

Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Exploitatie Primair Begroot 2019 Begroot 2020 Begroot 2021 Begroot 2022
Lasten 4.392.691 4.392.691 4.392.691 4.392.691
Baten 706.219 706.219 706.219 706.219

Taakveld 6.2 Wijkteams

Exploitatie Primair Begroot 2019 Begroot 2020 Begroot 2021 Begroot 2022
Lasten 773.020 773.020 773.020 773.020

Taakveld 6.3 Inkomensregelingen

Exploitatie Primair Begroot 2019 Begroot 2020 Begroot 2021 Begroot 2022
Lasten 11.101.164 11.101.164 11.101.164 11.101.164
Baten 8.877.194 8.877.194 8.877.194 8.877.194

Taakveld 6.4 Begeleide participatie

Exploitatie Primair Begroot 2019 Begroot 2020 Begroot 2021 Begroot 2022
Lasten 4.491.549 4.491.549 4.491.549 4.491.549

Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie

Exploitatie Primair Begroot 2019 Begroot 2020 Begroot 2021 Begroot 2022
Lasten 902.712 902.712 902.712 902.712

Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

Exploitatie Primair Begroot 2019 Begroot 2020 Begroot 2021 Begroot 2022
Lasten 2.294.203 2.294.203 2.294.203 2.294.203

Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

Exploitatie Primair Begroot 2019 Begroot 2020 Begroot 2021 Begroot 2022
Lasten 4.938.575 4.938.575 4.938.575 4.938.575
Baten 320.000 320.000 320.000 320.000

Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

Exploitatie Primair Begroot 2019 Begroot 2020 Begroot 2021 Begroot 2022
Lasten 11.780.357 11.780.357 11.780.357 11.780.357

Taakveld 6.82 Geëscaleerde zorg 18-

Exploitatie Primair Begroot 2019 Begroot 2020 Begroot 2021 Begroot 2022
Lasten 850.000 850.000 850.000 850.000

PNL-posten 2019-2022 uit bijlage II (met vermelding nummers uit PNL)

Structurele nieuwe lasten:            
               
Nr. Omschrijving Jaar uitv. Invester. BCF 2019 2020 2021 2022
43. Investeren in Preventie Jeugdhulp            
b. Structureel bedrag vanaf 2019 (netwerkbijeenk.) 2019 (exploitatie) 15.000      
  Dekking binnen budget Sociaal Domein     -15.000      
47. Opvoedondersteuning 2019 (exploitatie) 33.800      
48. Jeugdgezondheidszorg maatwerk 2019 (exploitatie) 78.056      
  Dekking binnen budget Sociaal Domein     -78.056      
52. Nieuwbouw De Wanmolen in Zetten            
a. Investeringsbedrag variant light jaarschijf 2019 2019 203.376   7.435    
b. Investeringsbedrag variant light jaarschijf 2020 2020 5.000.000     182.779  
  Dekking door vrijval bestaande kapitaallasten       -8.102 -80.898  
  Dekking door inzet bestemmingsres. kapitaallast.         -37.676  
  Dekking door inzet revolverend duurz.heidsfonds         pm  
54. MFA Randwijk 2019 1.816.600   66.407    
  Gedeeltelijke dekking t.l.v. besparingen / vrijval       -23.474    
      TOTAAL 33.800 42.266 64.205 0
               
Eenmalige nieuwe lasten:            
               
Nr. Omschrijving Jaar uitv. Eenmalig BCF 2019 2020 2021 2022
41. Optimaliseren zorg en ondersteuningsstructuur 2019 100.000 100.000      
42. Onderzoek naar alternatief GelrePas 2019 30.000 30.000      
43. Investeren in Preventie Jeugdhulp            
a. Eenmalig bedrag 2019 2019 108.000 108.000      
  Dekking binnen budget Sociaal Domein      -108.000      
44. Sociale Dorpsprofielen Zicht op preventie in SD 2019 144.000 144.000      
45. Schulden en preventie            
a. Uitvoeringsplan jaarschijf 2019 2019 172.095 172.095      
b. Uitvoeringsplan jaarschijf 2020 2020 pm   pm    
46. Webs. onsoverbetuwe.nl en onsovbvoorelkaar.nl 2019 20.000 20.000      
49. Extra formatie Algemeen Maatschappelijk Werk 2019 42.000 42.000      
  Dekking binnen budget Sociaal Domein      -42.000      
50. Inzet Santé Partners (AMW) in SKT 2019 98.053 98.053      
  Dekking binnen budget Sociaal Domein      -98.053      
51. WMO doelgroepenvervoer 2019 160.339 160.339      
52. Nieuwbouw De Wanmolen in Zetten            
  Afboeking boekwaarde per 31/12/2018 2019 728.870 728.870      
53. Onderzoek minimabeleid 2019 20.000 20.000      
      TOTAAL 1.375.304 0 0 0

 

Verbonden partijen

De volgende verbonden partijen dragen bij aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma:

MGR Sociaal Domein regio centraal Gelderland

Vervoersorganisatie Arnhem Nijmegen

Beleidsindicatoren

Indicator Eenheid Periode Regio Waarde Bron Beschrijving
Jongeren met delict voor rechter % 2015 Overbetuwe 1,58 Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
2015 Nederland 1,45
% Kinderen in armoede % 2015 Overbetuwe 2,56 Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.
2015 Nederland 6,58
% Jeugdwerkloosheid % 2015 Overbetuwe 0,77 Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel Het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar).
2015 Nederland 1,52
Netto arbeidsparticipatie % 2017 Overbetuwe 69,8 CBS - Arbeidsdeelname Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.
2017 Nederland 66,7
Bijstandsuitkeringen per 1.000 inw 18jr eo tweede halfjaar 2017 Overbetuwe 21 CBS - Participatiewet Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 1.000 inwoners.
tweede halfjaar 2017 Nederland 41,1
Aantal re-integratievoorzieningen per 1.000 inw 15-65jr tweede halfjaar 2017 Overbetuwe 32,8 CBS - Participatiewet Het aantal reintegratievoorzieningen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar
tweede halfjaar 2017 Nederland 29
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement per 1.000 inw eerste halfjaar 2017 Overbetuwe 21 CBS - Monitor Sociaal Domein WMO Aantal per 1.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.
eerste halfjaar 2017 Nederland 56
Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar tweede halfjaar 2017 Overbetuwe 11,3 CBS - Beleidsinformatie Jeugd Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.
tweede halfjaar 2017 Nederland 9,7
Jongeren met jeugdreclassering % tweede halfjaar 2017 Overbetuwe 0,3 CBS - Beleidsinformatie Jeugd Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar).
tweede halfjaar 2017 Nederland 0,4
Jongeren met jeugdbescherming % tweede halfjaar 2017 Overbetuwe 0,9 CBS - Beleidsinformatie Jeugd Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.
tweede halfjaar 2017 Nederland 1